Aarschot

Aarschot, gelegen aan de meanderende Demerboorden, verscholen tussen de glooiende heuvels van het Hageland. Haar gezelligheid, culturele rijkdom, boeiende geschiedenis en mooie ligging bezorgden de stad niet voor niets de bijnaam “Parel van het Hageland”. Aarschot, een ontdekking waard!

Aarschot tijdens de Eerste Wereldoorlog

De woorden van Alexander Powell, de Amerikaanse oorlogscorrespondent van The New York World - één van de eerste buitenlanders die Aarschot tijdens de Eerste Wereldoorlog bezocht – zijn veelzeggend: “In many parts of the world I have seen terrible and revolting things, but nothing so ghastly, so horrifying as Aerschot”.

Na de slag bij Aarschot - Ourodenberg - op 19 augustus 1914 zet het Duitse leger zijn optocht verder en valt de stad binnen. Beide colonnes komen op de Grote Markt samen om vandaar hun opmars verder te zetten naar Leuven. Bijna alle Belgische soldaten hebben op dat ogenblik de stad verlaten.

De Aarschottenaren zijn bang. Er zijn vele berichten binnengelopen over het ruwe optreden van de Duitsers bij hun intocht in andere gemeenten. Ook de gebeurtenissen die zich de vorige dag en in de vroege ochtend in Ourodenberg hebben afgespeeld, dringen tot de inwoners door. Ook in Aarschot gaan de soldaten woest tekeer en laten niets onverlet. Huizen worden geplunderd, sommigen in brand gestoken, burgers worden geslagen en opgepakt. De stoet gevangenen groeit voortdurend aan.

Om ongeveer drie uur in de namiddag komt de Duitse generale staf Aarschot binnen. Kolonel Stenger, de bevelhebber van de 8ste Duitse infanteriebrigade, neemt met twee officieren, Schwarz en Beyersdorff, zijn intrek in het huis van de burgemeester. Zijn kamer geeft via een balkon uit op de Grote Markt.

Rond zes uur ’s avonds staat overste Stenger samen met twee officieren op het balkon. Ze kijken naar de troepen op de markt. Die staat vol wagens en soldaten. Op dat ogenblik passeert een proviandcolonne. Daarop volgt onmiddellijk een heftig geweersalvo. Op een aantal plaatsen in de stad wordt gevuurd. Duitse soldaten beweren dat de Aarschotse burgers hen beschieten. In een oogwenk staan de voorbijtrekkende colonnes stil. Wagens botsen op elkaar. Duitsers beginnen in het wilde weg te schieten. Tijdens deze schietpartij, die een twintigtal minuten duurt, wordt kolonel Stenger op het balkon doodgeschoten.

De Duitsers besluiten dat het zonder de minste twijfel gaat om een vooraf beraamde overval van sluipmoordenaars - francs-tireurs - van de Aarschotse bevolking op de Duitse troepen. De Aarschottenaren zijn er op dat ogenblik van overtuigd dat misnoegde Duitsers aan het muiten sloegen. Een groep soldaten was niet tevreden over hun overste en wilde zich, onder het mom van een Aarschotse volksopstand, van hem ontdoen. De represailles waren hard, bijzonder hard! De Duitse soldaten beginnen een wilde zoektocht naar francs-tireurs. Huizen worden in brand gestoken, vluchtende burgers vastgehouden op de Grote Markt. De Duitse soldaten nemen een eerste groep van jongens en mannen apart, brengen ze met opgeheven handen naar de Leuvensesteenweg en executeren ze . 75 burgers laten het leven.

Even later wordt een tweede groep ook naar de Leuvensesteenweg gebracht, maar nu iets meer in de richting van Leuven, achter de hoeve Stockmans, waar nu de Sint-Rochuskapel staat. Burgemeester Tielemans, zijn 15- jarige zoon, broer en twintig anderen, worden in koelen bloede doodgeschoten. Tielemans wordt verantwoordelijk gehouden voor de dood van Stenger.

Terwijl de terechtstellingen worden uitgevoerd, moeten de vrouwen en de kinderen de hele nacht van 19 op 20 augustus op de brandende markt blijven. Pas in de vroege ochtend mogen ze eindelijk naar huis. Wat later klinkt echter een nieuw bevel: de hele stad dient ontruimd te worden. Alle inwoners moeten onmiddellijk de stad verlaten. Ze worden uitgedreven en vluchten weg.

Met pak en zak beladen verlaat een massa mensen, vooral vrouwen en kinderen – men schat drieduizend – de stad. Onder hen mevrouw Tielemans, de vrouw van de burgemeester, en haar dochter. De vluchtelingen trekken naar dorpen in de buurt, naar de kust en naar Antwerpen. Velen komen in Nederland, Engeland of Frankrijk terecht. Aarschot is een dode stad en blijft verweesd achter.

Print Delen

Menux